Β΄ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΗ «Ὁ Ἑσπερινός»
Τό ἀπόγευμα τῆς Πέμπτης, 28 Νοεμβρίου, στήν αἴθουσα τοῦ Ἱεροῦ Ἱδρυματικοῦ Ναοῦ τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου στή Νέα Σμύρνη, πραγματοποιήθηκε ἡ δεύτερη Ἱερατική Σύναξη τῶν Κληρικῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας. Ὁμιλητής ἦταν ὁ Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Χριστοφόρος Νάνος, Ἱερατικῶς Προϊστάμενος τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Κοιμήσεως Θεοτόκου (Παναγίτσα) Παλαιοῦ Φαλήρου, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τό θέμα: «Ὁ Ἑσπερινός».
Τή Σύναξη ἄνοιξε μέ τήν προσφώνησή του ὁ Σεβ. Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών, ὁ ὁποῖος ἔδωσε εὐθύς τόν λόγο στόν ὁμιλητή γιά νά ἀναπτύξει τό θέμα του. Ξεκίνησε ὁ ὁμιλητής λέγοντας πώς ὁ ἑσπερινός ψάλλεται τό ἑσπέρας καί εἶναι ἡ πρώτη ἀκολουθία τοῦ νυχθημέρου. Ἐδῶ χρησιμοποιοῦνται ὅλα τά βασικά βιβλία τοῦ ἀναλογίου. Ἡ σημερινή ἀκολουθία ἐξελίχθηκε ἀπό ἀτομική προσευχή τό ἑσπέρας σέ συλλογική προσευχή καί παγιώθηκε σέ πλουσιότατη καί πολύπλοκη ἀκολουθία κυρίως ἀπό τίς ἱερές Μονές. Συνδυάζει δοξολογία καί δέηση, χαρά καί κατάνυξη, προσευχή καί διδασκαλία, θεολογία καί πρακτική ἐποπτεία.
Στό Α΄ μέρος ἀναφέρθηκε στίς ἱστορικές μαρτυρίες τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ἑσπερινοῦ ἤ Λυχνικοῦ, καθώς ἀντλοῦμε πληροφορίες ἀπό τίς ἀρχαῖες παραδόσεις, μαρτυρίες τῆς Π.Δ. καί τή λειτουργική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας.
Στό Β΄ μέρος ἐπικεντρώθηκε στά εἴδη τῶν ἑσπερινῶν ἀκολουθιῶν: 1. Ὁ Μέγας ἤ Ἀσματικός. 2. Ὁ Μικρός ἤ καθημερινός. 3. Ὁ Κατανυκτικός μετά προηγιασμένης εἴτε ἄνευ προηγιασμένης. Ἐπίσης γνωρίζουμε τόν Ἑσπερινό μετά θείας Λειτουργίας: 1. Παραμονή Χριστουγέννων. 2. Μεγάλη Πέμπτη. 3. Μεγάλο Σάββατο καί 4. Παραμονή Θεοφανείων. Ξεχωριστή θέση ἔχουν ὁ Ἑσπερινός τῆς Ἀγάπης, ὁ Ἑσπερινός τῆς Γονυκλισίας καί ὁ Ἑσπερινός τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς.
Στό Γ΄ μέρος ἀναφέρθηκε στήν τυπική διάταξη τοῦ Ἑσπερινοῦ, μέ διάφορες ἐπισημάνσεις καί συμβολισμούς, ὅπως τό Προκείμενο, τά ἀναγνώσματα, οἱ ἐκτενεῖς δεήσεις, τά ἀπόστιχα, τό «Νῦν ἀπολύεις» καί τά Ἀπολυτίκια.
Στό Δ΄ μέρος ὁ ὁμιλητής ἐπικεντρώθηκε στή θεολογική θεώρηση τοῦ Ἑσπερινοῦ, μέ πρωταρχική σημασία στόν Προοιμιακό ψαλμό, στό «Κατευθυνθήτω», στό «Φῶς Ἱλαρόν» καί σέ ἄλλα.
Ὁ ὁμιλητής ὁλοκλήρωσε τήν ὁμιλία του ἐπισημαίνοντας πώς οἱ πιστοί μέ τόν Ἑσπερινό μετατοπίζουν τήν ἐλπίδα τους ἀπό τόν γήινο αὐτό κόσμο στήν «καινή γῆ», στήν ἀνακεφαλαίωση τοῦ κόσμου σύμφωνα μέ τόν αἰώνιο λόγο τοῦ ἐνυπόστατου Λόγου τοῦ Θεοῦ. Ὅλη αὐτή ἡ διδασκαλία πού ἀπορρέει ἀπό τήν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ ἀποβλέπει στό νά μᾶς ἀξιώσει Θεός νά συγκρατήσουμε τό νοῦ μας ὅλο τό νυχθήμερο προκειμένου νά μήν ἐκκλίνει ἡ καρδιά μας «εἰς λόγους ἤ εἰς λογισμούς πονηρίας».
* * *
Στό τέλος τῆς Ἱερατικῆς Σύναξης ὁ Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών εὐχαρίστησε τόν ὁμιλητή καί ἀκολούθησε συζήτηση γιά τό ἐν λόγῳ θέμα, καθώς καί γιά εἰδικότερα σχετικά ζητήματα.
